نحوى ، « 1 » فاضل نحوى « 2 » ، ملا محمد على نحوى ، « 3 » فاضل اردكانى ، « 4 » به اختصار ياد كرده‌اند . در تراجم الرجال از وى چنين ياد شده است : محمد على بن محمد حسن الأردكاني اليزدي من العلماء المقيمين بكربلاء فى القرن الثالث عشر و هو أديب جليل ، عارف بعلوم اللغة ، له كشف النقاب . « 5 » ياد كردن از فاضل اردكانى ، به عنوان اديب و لغت شناس در آثار ديگر نويسندگان هم آمده است . و چنان است كه از وى به فاضل نحوى ياد كرده‌اند . حسين محفوظ مقدمه‌نگار الكافى ، تنها از شاگردى وى نزد سيد بحرالعلوم ( م 1212 ه ) ياد كرده « 6 » و بس و هيچ توضيح ديگرى در بارهء او نداده است . مؤلف دانشنامهء مشاهير يزد هم در بارهء زندگى وى ، به افزودن ميرزا به نام او ، چنين نوشته : ميرزا محمد على اردكانى ، . . . مشهور به فاضل نحوى ، در يزد سكونت داشت و از شاگردان علامهء بحر العلوم بوده « 7 » . در مقدمهء كتاب الفوائد الرجاليهء سيد مهدى بحرالعلوم « 8 » در زمرهء شاگردان وى ، از اردكانى به محمد على اردكانى نحوى ياد شده است . « 9 » سپهرى نگارندهء تاريخ اردكان ، احتمال داده كه فاضل نحوى از شاگردان خواجه شرف الدين عقدايى ، از نوادگان خواجه نصير الدين طوسى باشد ، « 10 » و همين نظر را مؤلف آيينهء دانشوران نيز گفته است . « 11 » و نيز او را از شاگردان شيخ جعفر كاشف الغطاء

--> ( 1 ) . آيينهء دانشوران ، ص 681 ، انتشارات كتاب‌خانهء آيت اللَّه مرعشى نجفى ، 1372 . ( 2 ) . دانشنامهء مشاهير يزد ، ج 2 ، ص 1077 . ( 3 ) . گنجينهء دانشمندان ، ج 7 ، ص 435 و 436 . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . تراجم الرجال ، ج 3 ، ص 328 و 329 ، سيد احمد اشكورى . ( 6 ) . الكافى ، ج 1 ، مقدمه ، ص 34 . ( 7 ) . دانشنامهء مشاهير يزد ، ج 2 ، ص 1077 ، به اهتمام ميرزا محمد كاظمينى ، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى استان يزد ، بنياد فرهنگى پژوهشى ريحانة الرسول ، 1382 . ( 8 ) . سيد محمد مهدى بحر العلوم ، كه به دليل فراوانى فضلش ، از سوى استاد خود ، به بحر العلوم ملقب شد ، از شاگردان‌اصولى وحيد بهبهانى ( م 1206 ه ) ، و فقهى شيخ يوسف بحرانى ( م 1186 ه ) و فلسفى ميرزا مهدى خراسانى ( شهيد 1218 ه ) است . ( 9 ) . الفوائد الرجالية ، ص 69 . ( 10 ) . تاريخ اردكان ، ص 283 . ( 11 ) . آيينهء دانشوران ، ص 682 .